Kurşunlu Cami, Kubbesi kurşunla kaplı olmasından dolayı adını Kurşunlu Cami olarak alan caminin kubbesinin içi alem işleriyle süslüdür. Beş bölümlü ve kare bir plana sahip olan caminin son cemaat yeri ve kitabe bulunmaktadır. Son cemaat yerinde bulunan sütun ve başlıklar mermerden yapılı olup klasik dönemin bir özelliği olan sivri kemer ve mukarnaslı sütun başlıkları bulunmaktadır.

Günümüzde kütüphane olarak kullanılan Sıbyan Mektebi, giriş kısmı ve kapalı kısım olmak üzere kubbeyle örtülü iki mekan bulunmaktadır. Almaşık teknikle yapılan mektep taş ve tuğla ile oluşturulmuştur. Bizans dönemine ait malzemeler de bulunmaktadır.

Hanikah ve Mevlevi Asitanesi olarak adlandırılan Medrese'ye kubbeli mekanın önünde bulunan merdivenlerden ulaşılır. Avluya bakan kuzey cephe revak, destek ve örtü elemanlarıyla yenilenmiştir. Günümüzde Lületaşı Müzesi olarak kullanılmaktadır.

Hanikah ile aynı hizada camiye paralel olarak bulunan tabhane, Mevlevihane’nin harem kısmı olarak kullanıldığı da bilinir. Dört kubbeli mekan ve önünde bulunan revakla, hanikahla görsel bir bütünlük meydana getirir.

Eski halinden eser kalmayan Şadırvan, 1536’da Matrakçı Nasuh’un çizdiği minyatürde görülmektedir. Yapılan onarımla ile bugünkü halini almıştır.

Batı girişinin kuzeyindeyer alan Aşevi'nin ocak nişinin bulunduğu yerde anıtsal olarak tutulan bacası halk arasındaki bilgilere göre 19. yüzyılın sonlarından itibaren saat kulesi olarak kullanılmıştır.

1529’da kesme ve doğal taş kullanılmasıyla inşa edilen Kervansaray on dört bölüme ayrılmış ve her birimin üstü beşik tonozla örtülmüştür. Günümüzde nikah salonu olarak kullanılmaktadır.

Osmanlı Kurşunlu Camii ve Külliyesi 16. yüzyıl Osmanlı dönemine aittir. Eskişehir'de mutlaka ziyaret etmeniz ve gezmeniz gereken önemli yerlerdendir. Tarihi Odunpazarı Evleri ile birlikte birbirine uyum sağlayan külliye sizi geçmişe götürecek ve hafızalarınızda bir yolculuğa çıkaracaktır.

1517 -1525 yılları arasında Osmanlı vezirlerinden Çoban Mustafa Paşa tarafından inşaa ettirilen külliyenin mimarı hakkında pek bir bilgi olmamasına rağmen Osmanlı'da ilk mimarbaşı olarak bilinen Acem Ali’nin eseri olduğu tahmin edilmektedir.

Bir çok farklı amaç için kullanılan Kurşunlu Camii ve Külliyesi içindeki bölümler; Tabhane  bölümde yer alan Eskişehir Sanatları Çarşısı’nda başta lületaşı olmak üzere hat, ebru, tezhib, kilim halı dokumacılığı ve gümüş işlemeciliği gibi el sanatları yapılıyor ve satılıyor. Eskişehir Sanatları Çarşısı’nın tam karşısında Lületaşı Müzesi bulunmaktadır . Müze girişi herkese ücretsizdir.

Lületaşı madeni ile ilgili birçok bilgi ve işlemeyi Müze içerisinde bulabilirsiniz. Ayrıca burada kısa ney dinletilerini ücretsiz olarak dinleyebilir ve günün yorgunluğunu atabilirsiniz. Külliye girişinin sağında Sıcak Cam Üfleme Atölyesi, solunda ise Cam Sanatları Merkezi bulunmakta, her iki bölümde de üretilen birbirinden güzel cam işlemelerinin satışı yapılmaktadır. Cam Narları burada cam ustaları tarafından yapılmakta ve son zamanların tercih edilen süslerinden olmaktadır.

Cam Sanatları Atölyesi cama adeta yeni bir hayat vermekte ve birbirinden güzel aksesuarlar cam ustaları tarafından yapılmaktadır. 20 ila 100 TL arasındaki fiyatlarla hediyelik cam ürünlerini burada bulabilirsiniz.